Το ύψος των διοδίων στους αυτοκινητοδρόμους παραχώρησης καθορίζεται αποκλειστικά από τις αντίστοιχες συμβάσεις, οι οποίες έχουν κυρωθεί με νόμο από τη Βουλή των Ελλήνων. Οι συμβάσεις αυτές αποτελούν το θεσμικό πλαίσιο που ρυθμίζει τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και οικονομική βιωσιμότητα κάθε έργου. Ο υπολογισμός των διοδίων βασίζεται καταρχάς στην κατηγοριοποίηση των οχημάτων σύμφωνα με τεχνικά χαρακτηριστικά, όπως το ύψος και ο αριθμός των αξόνων. Επιπλέον, προβλέπεται μηχανισμός ετήσιας αναπροσαρμογής, συνδεδεμένος με τον πληθωρισμό, ώστε να διασφαλίζεται η σταθερότητα της χρηματοδότησης των υποδομών. Ορισμένες συμβάσεις παρέχουν τη δυνατότητα υιοθέτησης αναλογικής τιμολόγησης, δηλαδή υπολογισμού του τέλους με βάση τη διανυόμενη απόσταση, εφόσον το επιτρέπουν οι τεχνικές και τεχνολογικές προϋποθέσεις και εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές. Οι ειδικοί όροι και παράμετροι διαμορφώνονται σε κάθε σύμβαση ξεχωριστά, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες του εκάστοτε έργου.

Τα έσοδα από τα διόδια αποτελούν τον κύριο μηχανισμό χρηματοδότησης για τη λειτουργία, συντήρηση και αναβάθμιση των αυτοκινητοδρόμων που διαχειρίζονται οι εταιρείες παραχώρησης. Μέσω αυτών των εσόδων:

• Συντηρούνται και αναβαθμίζονται οι υποδομές: Περιλαμβάνει εργασίες όπως ασφαλτοστρώσεις, συντήρηση γεφυρών και σηράγγων, καθώς και βελτιώσεις στον φωτισμό και τη σήμανση.
• Ενισχύεται η οδική ασφάλεια: Χρηματοδοτούνται περιπολίες, υπηρεσίες οδικής βοήθειας και εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης της κυκλοφορίας.
• Παρέχονται υπηρεσίες προς τους χρήστες: Λειτουργία Σταθμών Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ), καθαριότητα, συντήρηση χώρων ανάπαυσης και παροχή πληροφοριών.

Ενδεικτική κατανομή πόρων Η μακροχρόνια φύση των συμβάσεων παραχώρησης δημιουργεί ένα σταθερό πλαίσιο που ενθαρρύνει τις επενδύσεις σε καινοτόμες τεχνολογίες και σύγχρονες λύσεις υποδομών. Οι εταιρείες παραχώρησης αξιοποιούν αυτή τη δυνατότητα για να αναβαθμίζουν διαρκώς τα πρότυπα λειτουργίας, ασφάλειας και εξυπηρέτησης. Η καινοτομία εκδηλώνεται σε πολλαπλά επίπεδα: από την εισαγωγή ευφυών συστημάτων διαχείρισης κυκλοφορίας και ηλεκτρονικών διοδίων, μέχρι την εφαρμογή ψηφιακών υπηρεσιών προς τους χρήστες, τεχνολογιών πρόγνωσης φθοράς και προτύπων βιώσιμης κατασκευής και συντήρησης. Η συνεχής παρακολούθηση της διεθνούς εμπειρίας και η συνεργασία με ερευνητικούς φορείς συμβάλλουν στη διάδοση βέλτιστων πρακτικών και ενισχύουν την ετοιμότητα των παραχωρήσεων να ανταποκριθούν σε μελλοντικές προκλήσεις μεταφορών και κινητικότητας.